७०० रुपये उसने घेऊन विमा भरला आणि अपंग शेतकऱ्याच्या वाट्याला आले केवळ २११ रुपये
धाराशिव -शेती हा निसर्गाच्या लहरीपणावर अवलंबून असलेला व्यवसाय आहे. नैसर्गिक संकटांनी आधीच कंबरडे मोडलेल्या बळीराजाला अशा कठीण प्रसंगी शासनाकडून आर्थिक मदतीची मोठी अपेक्षा असते. परंतु जेव्हा सरकारी मदतच शेतकऱ्यांच्या जखमेवर मीठ चोळण्याचे काम करते तेव्हा न्याय मागावा तरी कोणाकडे असा संतापजनक सवाल उपस्थित होतो. धाराशिव जिल्ह्यात नुकताच असाच एक धक्कादायक आणि प्रशासनाच्या असंवेदनशीलतेचा बुरखा फाडणारा प्रकार चव्हाट्यावर आला आहे. शासनाच्या पीक विमा योजना अंतर्गत मदत मिळेल या गाढ विश्वासावर एका अपंग आणि पूर्णपणे निराधार शेतकरी दाम्पत्याने पोटाला चिमटा काढून विम्याचा हप्ता भरला होता. मात्र निसर्गाच्या अवकृपेमुळे झालेल्या नुकसानीच्या मोबदल्यात मिळालेली नुकसानभरपाईची रक्कम पाहून प्रशासनाने गरिबांची क्रूर चेष्टाच केली असल्याची तीव्र भावना सर्वसामान्यांमधून व्यक्त होत आहे.
ही हृदयद्रावक आणि व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी कहाणी आहे वाशी तालुक्यातील वडजी या गावात वास्तव्यास असलेल्या बबन कांबळे आणि त्यांच्या पत्नी राधा कांबळे यांची. बबन कांबळे हे लहानपणापासूनच पोलिओ या आजाराने ग्रस्त असल्याने ते पायाने अपंग आहेत. तर त्यांच्या पत्नी राधा कांबळे या अंध आणि अत्यंत भोळ्या स्वभावाच्या आहेत. या निरागस दाम्पत्याला स्वतःचे मूलबाळ नसल्यामुळे ते केवळ एकमेकांचा मानसिक आधार बनून आपले जीवन हलाखीत व्यतीत करत आहेत. त्यांच्या मालकीची केवळ दीड एकर एवढीच अल्पभूधारक शेती आहे. सरकारकडून मिळणाऱ्या तुटपुंज्या आणि अनियमित निराधार पेन्शनवर त्यांच्या संसाराचा गाडा कसातरी ओढला जातो. या दोघांच्या राहणीमानाची अवस्था अतिशय विदारक आहे. राहण्यासाठी दोन जुन्या पत्र्यांच्या खोल्या असून या गरीब कुटुंबाच्या घरात हक्काचे स्वतःचे वीजमीटरदेखील उपलब्ध नाही. शेजाऱ्यांनी दिलेल्या एका साध्या बल्बच्या उजेडात हे दोघे आपले आयुष्य ढकलत आहेत.
शेतकऱ्यांवर निसर्गाचा कोप कसा होतो याचा भीषण प्रत्यय मागील वर्षी म्हणजेच सप्टेंबर २०२५ मध्ये आला होता. त्यावेळी जिल्ह्यात झालेल्या अतिवृष्टी आणि महापुरामुळे त्यांच्या दीड एकर शेतातील सोयाबीन हे मुख्य पीक पाण्यासोबत पूर्णपणे वाहून गेले. वर्षभर केलेली सर्व मेहनत एका झटक्यात मातीत मिसळल्यानंतर भविष्यातील उपजीविकेची चिंता त्यांना सतावू लागली. या अंधारलेल्या परिस्थितीत आशेचा एकमेव किरण म्हणून त्यांनी सरकारी पीक विम्याचा आधार घेण्याचा निर्णय घेतला. सरकारने संकटाच्या वेळी नक्की मदत करावी या आशेने या दाम्पत्याने चक्क ७०० रुपये इतकी रक्कम दुसऱ्यांकडून उसनवार घेऊन खरीप २०२५ या हंगामासाठी पीक विम्याचा हप्ता भरला होता. अनेक महिने ते सरकारी मदतीची चातकासारखी वाट पाहत होते. परंतु जेव्हा त्यांच्या बँक खात्यावर विम्याची रक्कम जमा झाल्याचा निरोप आला तेव्हा त्यांना मोठा मानसिक धक्का बसला. त्यांच्या खात्यात नुकसानभरपाई म्हणून चक्क केवळ २११ रुपये इतकीच रक्कम जमा करण्यात आली होती.
स्वतः भरलेल्या मूळ रकमेपेक्षाही अत्यंत कमी परतावा पदरात पडल्याने या कुटुंबाने पीक विमा योजना आणि व्यवस्थेवरील आपला सर्व विश्वास गमावला आहे. या निराशाजनक अनुभवामुळे हताश झालेल्या या अपंग शेतकरी कुटुंबाने चालू वर्षी पीक विम्याचा हप्ता न भरण्याचा निर्णय घेतला आहे. प्रशासनाच्या या अजब कारभारामुळे केवळ हे एकटे कुटुंबच भरडले गेले नाही तर संपूर्ण धाराशिव जिल्ह्यातील हजारो शेतकरी अशाच प्रकारच्या अन्यायामुळे प्रचंड संतप्त झाले आहेत. शासनाने अनेक गावे आणि महसूल मंडळे मदतीतून वगळल्याने तसेच अतिशय तुटपुंजी भरपाई दिल्याने ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांमधील असंतोष आता शिगेला पोहोचला आहे. एकमेकांच्या आधारावर श्वास घेणाऱ्या या अपंग जोडप्याला आता केवळ कोरड्या सहानुभूतीची गरज नाही तर त्यांना खऱ्या आर्थिक मदतीची आणि प्रशासकीय न्यायाची नितांत आवश्यकता आहे.
