पुणे – ज्येष्ठ साहित्यिक आचार्य रतनलाल सोनग्रा (वय ८७) यांचे रविवारी (११ जानेवारी) दुपारी पुण्यातील खासगी रुग्णालयात वृद्धपकाळाने निधन झाले. त्यांचे पार्थिव अंत्यदर्शनासाठी सोमवारी सकाळी नऊ ते साडेदहापर्यंत त्यांच्या विमाननगर येथील निवासस्थानी ठेवण्यात येणार आहे. त्यानंतर सकाळी साडेअकरा वाजता येरवडा येथील स्मशानभूमित अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत, अशी माहिती त्यांची कन्या आरती यांनी दिली आहे.रतनलाल सोनग्रा हे मूळचे राजस्थानमधील (मारवाड प्रांत) असल्याचे मानले जाते, परंतु त्यांचे कुटुंब पिढ्यानपिढ्या महाराष्ट्रात, विशेषतः पुणे आणि अहिल्यानगर भागात स्थायिक झाले आहे. त्यामुळे ते मनाने आणि संस्काराने पूर्णतः महाराष्ट्रीय होते. त्यांच्या कन्या अॅड. आरती सोनग्रा (घुले) या देखील नगर-पुणे परिसरात सामाजिक कार्यात सक्रिय आहेत.
रतनलाल सोनग्रा यांनी आपल्या लेखनातून प्रामुख्याने शोषित समाजाचे दुःख आणि संघर्ष मांडला आहे. त्यांच्या साहित्यात कादंबरी, कथासंग्रह आणि कवितांचा समावेश होतो. तडा ही त्यांची अत्यंत गाजलेली कादंबरी आहे. दलित जीवनातील संघर्ष आणि ग्रामीण सामाजिक वास्तव यात प्रभावीपणे मांडले आहे. झोंब ही ग्रामीण भागातील जीवन संघर्षावर आधारित आहे. तरआक्रोश ही अन्यायाविरुद्धचा आवाज उठवणारी कलाकृती आहे. कबीरवाणी हे त्यांचे पुस्तकही गाजले. कादंबरी आणि कथांशिवाय त्यांनी कवितेच्या माध्यमातूनही आपले विचार व्यक्त केले आहेत. त्यांच्या कवितांमधून प्रस्थापित व्यवस्थेविरुद्धचा रोष आणि समतेची अपेक्षा दिसून येते.
